Fruitautomaat: betekenis en regels
Een fruitautomaat is een kansspelautomaat met draaiende rollen vol fruitsymbolen, waarbij uitsluitend het toeval bepaalt of de combinatie op de winlijn een prijs oplevert. In Nederland is het de gangbare naam voor de gokkast in café en speelhal, terwijl hetzelfde type spel online meestal gewoon slot heet.
De wet kent het woord niet. Het Speelautomatenbesluit 2000 spreekt van een kansspelautomaat, en dat is elke speelautomaat die geen behendigheidsautomaat is. Een flipperkast valt er dus buiten, een automaat met kersen en citroenen valt er vol in.
Waar de kersen op de rollen vandaan komen
De eerste mechanische automaat met drie rollen was de Liberty Bell van Charles Fey uit San Francisco. Over het precieze jaar lopen de bronnen uiteen, van eind jaren 1880 tot 1898, en op de rollen stonden toen nog hoefijzers, sterren en kaartsymbolen.
Het fruit kwam rond 1910, toen de Mills Novelty Company bij elke inworp kauwgom liet uitgeven om het gokverbod te omzeilen. De symbolen kregen de smaken van die kauwgom, en die afspraak is na ruim een eeuw nog altijd niet opgezegd.
Ook de BAR is een overblijfsel: het etiket van Bell-Fruit Gum.
Wat de wet een café-automaat toestaat
Voor een automaat in de horeca legt het Speelautomatenbesluit 2000 harde grenzen vast. Een basisspel kost maximaal € 0,20, het uitkeringspercentage is minimaal 60% en het gemiddelde uurverlies bedraagt hoogstens € 40. Geen enkele prijs mag boven 200 keer de inzet uitkomen, dus € 40.
De rekensom laat zien welke grens echt knelt. Met gemiddeld minstens vier seconden per spel draai je hoogstens 900 spellen per uur, samen € 180 aan inzet. Mag je daarvan gemiddeld maar € 40 kwijtraken, dan keert de automaat bij doorspelen al zo’n 78% uit; Jellinek noemt voor café-automaten in de praktijk ongeveer 83%. Modellen die minimaal 70% uitkeren en hoogstens € 30 per uur laten verliezen, mogen prijzen tot 300 keer de inzet geven.
Op de voorkant hoort de tekst ‘Het toevalskarakter is niet te beïnvloeden’, en dat is meteen het antwoord op elke ‘hete’ automaat.
