Kaartenschoen bij blackjack
Een kaartenschoen is de bak op een speltafel waaruit de dealer de kaarten één voor één trekt, meestal gevuld met zes of acht geschudde decks. Je ziet hem vooral bij blackjack, punto banco en baccarat, aan een fysieke tafel en in live casino. De schoen zelf verandert niets aan de waarde van een kaart. Wat er wel toe doet, is hoeveel decks erin zitten en waar de dealer de snijkaart plaatst, want dat bepaalt hoeveel van de schoen ooit op tafel komt.
Wat er in een kaartenschoen zit
Een standaardspel telt 52 kaarten, dus een schoen met zes decks bevat 312 kaarten en een schoen met acht decks 416. Die decks worden samen geschud en als één stapel in de schoen gelegd, zodat de dealer ze met één hand kan uitdelen zonder dat iemand de volgende kaart ziet.
Voordat het spel begint, steekt de dealer een gekleurde plastic snijkaart in de stapel. Die kaart heeft geen waarde en telt nergens mee. Zodra ze tevoorschijn komt, wordt de lopende ronde afgemaakt en daarna volgt een nieuwe schudronde.
De kaarten achter de snijkaart worden in die schoen dus nooit gespeeld.
Hoeveel decks een tafel gebruikt en hoe diep de snijkaart zit, verschilt per casino en per tafel; daar bestaat geen vaste norm voor. Online is er nog een derde variant: bij RNG-blackjack zonder dealer wordt de virtuele stapel vaak na elke hand opnieuw geschud, en dan is een schoen eigenlijk alleen nog decor. Welke methode een spel gebruikt, staat in de spelregels van de studio, niet in de reclame van de aanbieder.
Penetratie: zo reken je het uit
Penetratie is het deel van de schoen dat wordt uitgedeeld voordat er opnieuw geschud wordt. De formule is eenvoudig: gespeelde decks gedeeld door het totale aantal decks, keer honderd.
Neem een schoen van acht decks waarbij de dealer twee decks afsnijdt. Er worden dan zes van de acht decks gespeeld, dus 6 / 8 = 75% penetratie, en 104 kaarten blijven ongezien. Schuift de snijkaart naar anderhalf deck van het eind, dan kom je op 6,5 / 8 = 81,25%.
Bij een schoen van zes decks met één deck afgesneden is dat 5 / 6, ruwweg 83%. Een kleiner aantal decks met dezelfde snijkaartpositie levert dus een hoger percentage op, wat de reden is dat je die twee getallen altijd samen moet lezen.
Waarom kaartentellers hierom geven
Voor de gewone speler verandert de penetratie het huisvoordeel nauwelijks. Voor een kaartenteller is ze alles: hoe dieper de schoen wordt uitgespeeld, hoe vaker de verhouding tussen hoge en lage kaarten uitschiet. Wordt er halverwege al geschud, dan komen die momenten bijna niet voor en levert tellen weinig op.
Waarmee de schoen vaak wordt verward
De kaartenschoen is geen schudmachine. Een continue schudmachine stopt gespeelde kaarten direct terug in de stapel, waardoor er geen begin en geen eind aan de schoen meer is en penetratie als begrip wegvalt.
Ook het idee van een ‘hete schoen’ verdient een droge correctie. Spelers aan de baccarattafel noteren graag reeksen van wint-bank en wint-speler, alsof de schoen een humeur heeft. Elke kaart is echter getrokken uit een vooraf geschudde stapel, en de vorige vijf uitkomsten vertellen je niets over de zesde. Bij punto banco ligt het huisvoordeel op een inzet op de bank rond de 1,06% en op de speler rond de 1,24%, en die percentages verschuiven niet doordat de laatste rondes toevallig één kant op vielen.
Reken het op lange termijn maar door: wie duizend keer 10 euro op de bank zet, mag een verwacht verlies van ongeveer 106 euro verwachten, welk patroon het scorebord ook laat zien.
In live casino zie je de schoen meestal in beeld, maar de snijkaart vaak maar kort. Wat we bij live tafels eerst nalezen, is de regelpagina van de studio, omdat aantal decks en schudmethode daar staan beschreven en een stream ze niet altijd toont.
