Bust bij blackjack
Bust betekent bij blackjack dat de punten van je hand boven de 21 uitkomen, waarmee je inzet direct verloren is. Wat de dealer daarna nog trekt, doet voor jou niet meer ter zake. In het Nederlands hoor je ook dat een hand ‘dood’ is. Dezelfde regel geldt voor de dealer: komt die boven de 21, dan winnen alle spelers die op dat moment nog in de ronde zitten. Het verschil tussen die twee situaties is kleiner dan het klinkt, en juist daar zit het huisvoordeel.
Hoe je hand boven de 21 uitkomt
De telling is eenvoudig: kaarten 2 tot en met 10 tellen hun eigen waarde, boer, vrouw en heer tellen 10, en een aas telt 1 of 11. Zolang een aas als 11 kan meetellen zonder dat je over de 21 gaat, heb je een zachte hand. Zo’n hand kan met één extra kaart niet bust gaan, want de aas zakt dan gewoon terug naar 1.
Bij een harde hand ligt dat anders.
Wie op een harde 12 een kaart vraagt, gaat alleen bust op een kaart met waarde 10. Dat zijn vier van de dertien rangen, dus ongeveer 31 procent als je het aantal decks even buiten beschouwing laat. Op een harde 16 gaat het mis bij elke kaart van 6 of hoger: acht van de dertien rangen, ruim 61 procent. Bij een harde 20 is alleen een aas nog veilig, en dan zit je boven de 92 procent. Die percentages verschuiven licht met het aantal decks en met de kaarten die al op tafel liggen, maar de orde van grootte blijft staan.
Een doorgerekend voorbeeld
Je zet €10 in, krijgt 10 en 6, en de dealer toont een 10. Je vraagt een kaart, trekt een 8 en staat op 24. Je €10 gaat meteen naar het casino, nog voordat de dealer zijn tweede kaart heeft omgedraaid.
Waarom de speler eerst bust gaat
Het hele huisvoordeel van blackjack hangt aan de volgorde van spelen. Jij beslist eerst, de dealer pas daarna, en wie als eerste over de 21 gaat, heeft verloren. Gaan jij en de dealer in dezelfde ronde allebei bust, dan wint het casino, want jouw hand was al afgehandeld.
Neem het voorbeeld van hierboven nog eens. De dealer draait een 6 om, staat op 16, moet een kaart nemen en trekt een 9: 25, dealer bust. De speler naast je, die op 13 bleef staan, krijgt zijn inzet uitbetaald tegen even geld, in decimale odds een quotering van 2,00. Van €10 inzet krijgt hij dus €20 terug, terwijl jouw €10 al eerder van tafel was.
Dat ene voordeel weegt zwaar genoeg om de gunstige regels voor de speler grotendeels op te heffen.
Met basisstrategie ligt het huisvoordeel bij standaardregels rond 0,5 procent, afhankelijk van de tafel ergens tussen 0,5 en 2 procent. Bij 0,5 procent komt dat neer op een verwacht verlies van ongeveer €5 per €1.000 aan totale inzet. Dat is op korte termijn vrijwel onzichtbaar en over duizenden handen opvallend betrouwbaar. De dealer kiest overigens zelf niets: hij moet doorkopen tot minstens 17, en of hij op een zachte 17 blijft staan of nog een kaart neemt, verschilt per tafel en staat in de spelregels.
Dealer bust, bust cards en verwarring
Een dealer met een 4, 5 of 6 open heet in het jargon een dealer met een bust card. Bij een 6 gaat de dealer in tabellen voor zes decks waarin hij op zachte 17 blijft staan in ongeveer 42 procent van de gevallen bust. Met een aas open ligt dat rond de 17 procent, gerekend over handen waarin de dealer al heeft gecontroleerd of hij blackjack heeft.
Die tabellen verschillen onderling een paar procentpunten, en dat komt niet door slordigheid. De ene bron rekent met een vast aantal decks, de andere laat de dealer ook op zachte 17 doorkopen, en een derde neemt handen mee waarin de dealer blackjack had en dus nooit kaarten kocht. Wie een percentage citeert, moet daarom ook de aannames erbij citeren, anders vergelijk je twee verschillende vragen met elkaar. Wat overal hetzelfde blijft, is de verhouding: een zwakke open kaart geeft de dealer veel meer kans om stuk te gaan dan een 10 of een aas.
Die 42 procent is ook precies waarom ‘de dealer gaat toch bust’ geen strategie is.
In 58 procent van de gevallen haalt hij gewoon 17 of meer. Verder wordt bust soms verward met push, het gelijkspel waarbij je je inzet terugkrijgt, en met surrender, waarbij je vrijwillig de helft van je inzet opgeeft. Bij poker heeft het woord een andere lading: daar betekent ‘busten’ dat je in een toernooi al je chips kwijt bent en uitgeschakeld wordt.
