Loterij: betekenis en regels
Een loterij is een kansspel waarbij deelnemers een lot kopen en de winnaars worden aangewezen door een trekking waarop zij geen overwegende invloed hebben. Dat laatste criterium uit de Wet op de kansspelen scheidt een loterij van een behendigheidsspel, en artikel 3 van die wet staat een loterij alleen toe wanneer de opbrengst een algemeen belang dient, zoals sport, cultuur of zorg.
Een loterij voor eigen gewin of een commercieel doel is in Nederland niet toegestaan.
Hoe de kansspelbelasting op een loterijprijs werkt
Over een gewonnen prijs is kansspelbelasting verschuldigd volgens de Wet op de kansspelbelasting, maar een prijs tot en met € 449 is vrijgesteld op grond van artikel 4, eerste lid, onder a. Ligt de prijs daarboven, dan geldt het tarief over het volledige bedrag en dus ook over de eerste € 449; per 1 januari 2026 is dat tarief vastgesteld op 37,8 procent.
Wie € 600 wint, houdt daardoor netto minder over dan wie € 449 wint.
Loterijen als de Postcode Loterij houden de belasting in voordat zij de prijs uitkeren, zodat de winnaar zelf niets hoeft aan te geven.
Welke instantie welke loterij vergunt
De tabel zet de vormen naast elkaar die een speler in Nederland tegenkomt, met de grenzen uit de Wet op de kansspelen en uit de pagina’s van de Kansspelautoriteit en van gemeenten.
| Vorm | Prijzengrens | Vergunning of melding | Afdracht aan doel | Wie organiseert |
|---|---|---|---|---|
| Klein kansspel (bingo, rad van fortuin) | € 400 per set, € 1.550 per bijeenkomst | Melding bij gemeente | Ten bate van genoemd doel | Vereniging van minstens drie jaar |
| Eenmalige loterij, klein | Tot € 4.500 totaal | Gemeente (burgemeester en wethouders) | Minimaal 40%, per gemeente verschillend | Vereniging of ideële stichting |
| Eenmalige loterij, groot | Boven € 4.500 totaal | Kansspelautoriteit | Minimaal 40% | Organisatie met algemeen belang |
| Doorlopende goededoelenloterij | Vastgelegd in vergunning | Kansspelautoriteit | Vastgelegd in vergunning | Bijvoorbeeld Postcode Loterij |
| Online casino (ter vergelijking) | Geen loterijgrens | Kansspelautoriteit, kansspelen op afstand | Geen | Commerciële vergunninghouder |
Waarmee een loterij vaak wordt verward
Een loterijvergunning is iets anders dan een vergunning voor kansspelen op afstand, ook al verleent de Kansspelautoriteit ze allebei. Een buitenlandse licentie voor online lotto- of kenospellen levert in Nederland geen van beide op en beschermt een speler hier dus niet zoals een vergunning van de Kansspelautoriteit dat doet.
Gemeenten hanteren bovendien niet dezelfde regels: de ene vraagt minimaal 40 procent afdracht aan het doel, een andere de helft, en Almere werkt tot € 1.500 prijzengeld met een melding in plaats van een vergunning.
Juridisch is een loterij dus altijd een vergund kansspel met een maatschappelijk doel.
