Promotionele kansspelen uitgelegd

De Gedragscode Promotionele Kansspelen is in 2014 door de Kansspelautoriteit gepubliceerd en vormt het kader waarbinnen een winactie zonder vergunning mag plaatsvinden. Een wettelijke basis heeft de code niet, concludeerde onderzoek in opdracht van het WODC in mei 2024, en dat maakt het toezicht minder scherp dan bij een gewone vergunning.

De harde grenzen

De totale economische waarde van alle prijzen bedraagt maximaal € 100.000 per promotioneel kansspel per jaar, exclusief kansspelbelasting. Een aanbieder mag per product, dienst of organisatie eenmaal per jaar zo’n actie houden, met ten hoogste twintig trekkingen.

Deelname is gratis, al mag de organisator communicatiekosten van maximaal € 0,45 per deelname inclusief btw rekenen, mits dat vooraf is vermeld. Minderjarigen hebben voor deelname toestemming van een ouder nodig.

Voor een klein promotioneel kansspel, waarbij de prijzen samen hooguit € 4.500 waard zijn, gelden lichtere eisen; boven die grens moet de organisator schriftelijke algemene spelvoorwaarden opstellen. Daarin staan onder meer de naam en het adres van de aanbieder, de deelnametermijn, het aantal en de waarde van de prijzen, de manier waarop winnaars worden aangewezen en de klachtenprocedure. Wie meedoet, vindt die voorwaarden meestal bij de actiepagina of op de verpakking, en daar hoort ook te staan hoe met de kansspelbelasting wordt omgegaan.

Ondernemersplein van de overheid noemt overigens een grens van € 10.000 aan prijzengeld, terwijl de tekst van de gedragscode zelf € 100.000 vermeldt.

Een prijs uit een promotioneel kansspel valt onder de Wet op de kansspelbelasting, maar pas boven een drempel. Prijzen van € 449 of minder zijn volgens de Belastingdienst vrijgesteld.

Ligt de waarde daarboven, dan wordt de belasting over de volledige prijs berekend en niet alleen over het deel boven de drempel. Voor 2026 is het tarief vastgesteld op 37,8%, na 34,2% in 2025, zodat het bij een prijs van € 500 in 2026 om € 189 gaat.

Hoe de belasting wordt afgehandeld, verschilt per actie, en de gedragscode verplicht de organisator om in de spelvoorwaarden te vermelden hoe inhouding of aangifte plaatsvindt. Houdt de organisator de belasting op de prijs in, dan ontvangt de winnaar in 2026 nog 62,2% van het brutobedrag. Neemt hij de belasting voor eigen rekening, dan krijgt de winnaar de volledige prijs en betaalt de organisator het verschil aan de Belastingdienst. Bij inhouding levert een prijs tussen € 449 en ongeveer € 722 netto daardoor minder op dan een prijs van precies € 449.

Een gewonnen € 500 is na inhouding dus minder waard dan een gewonnen € 449.

Een promotioneel kansspel wordt vaak verward met een bonus of free spins bij een online casino, maar juridisch zijn het verschillende dingen. Een bonus hoort bij het vergunde aanbod van een aanbieder met een vergunning van de Kansspelautoriteit en valt onder de regels voor werving en reclame van kansspelen. Een promotioneel kansspel staat juist buiten dat vergunningenstelsel en leunt volledig op de gedragscode.

Of online aanbieders de gedragscode mogen gebruiken, is niet duidelijk geregeld. Volgens het onderzoek van Dialogic in opdracht van het WODC is dat niet toegestaan, en de online aanbieders die de onderzoekers spraken, lezen de regels ook zo. Tegelijk zagen de onderzoekers dat sommige andere aanbieders er wel gebruik van maken zonder dat daar steeds tegen wordt opgetreden, terwijl de Kansspelautoriteit zelf aangeeft door de juridische onduidelijkheid geen effectief toezicht te kunnen houden. Loterijen, speelhallen en fysieke casino’s zetten de vorm het vaakst in, met acties als kans op een weekend weg bij een bepaalde inzet of een gratis draai aan een rad van fortuin.

Het WODC wees daarbij op een vermenging van spelsoorten die de wetgever juist gescheiden wil houden. Een loterij met een laag risico kan zo reclame maken voor online casinospelen met een hoog risico.

Wat ik bij zo’n actie als eerste nakijk, is of de spelvoorwaarden vooraf vindbaar zijn en de totale waarde van de prijzenpot noemen.