Wet op de kansspelen (Wok)
De Wet op de kansspelen (Wok) is de Nederlandse wet die het verboden verklaart om zonder vergunning gelegenheid te geven tot deelname aan kansspelen, en die vastlegt onder welke voorwaarden dat wel mag. De wet dateert van 10 december 1964, verscheen in Staatsblad 1964, 483 en trad op 31 december 1964 in werking. Sinds 1 april 2021 bevat de Wok ook de regels voor online kansspelen, omdat de Wet kansspelen op afstand geen aparte wet is maar een wijziging van de Wok zelf.
Wat de Wok verbiedt en wat een kansspel is
De kern staat in artikel 1, eerste lid, onder a van de Wet op de kansspelen: behoudens wat Titel Va bepaalt, is het verboden gelegenheid te geven om mee te dingen naar prijzen of premies wanneer de winnaar wordt aangewezen door een kansbepaling waarop de deelnemers in het algemeen geen overwegende invloed kunnen uitoefenen. Dat criterium van de overwegende invloed is de toets waarop elke discussie over de vraag of iets een kansspel is uiteindelijk terugvalt.
De wet noemt daarnaast uitdrukkelijk twee vormen die onder dat verbod vallen, namelijk het piramidespel en poker. Bij poker is dat geen vanzelfsprekendheid, omdat ervaring er duidelijk meeweegt, maar de wetgever heeft die discussie met deze bepaling beslecht.
Belangrijk is dat de Wok het verbod adresseert aan wie de gelegenheid biedt, dus aan de aanbieder en niet aan de speler.
Wat de wet vervolgens toestaat, regelt ze per soort spel: loterijen, het landgebonden casino, speelautomaten en, sinds de wijziging van 2021, kansspelen op afstand. Voor elk daarvan geldt een eigen vergunningsregime, en wie zonder de juiste vergunning van de Kansspelautoriteit aanbiedt, handelt in strijd met artikel 1.
Hoe de Wet koa in de Wok terechtkwam
De Wet kansspelen op afstand, vaak afgekort tot Wet koa, wordt regelmatig gepresenteerd als een nieuwe, zelfstandige gokwet. Dat klopt niet. Het gaat om de Wet van 20 februari 2019, gepubliceerd in Staatsblad 2019, 127, die de Wet op de kansspelen en de Wet op de kansspelbelasting wijzigde, en die op 1 april 2021 grotendeels in werking trad.
Wie dus een regel over online casino’s zoekt, vindt die in de Wok zelf, in Titel Va, en in de lagere regelgeving die daarop rust: het Besluit kansspelen op afstand en de Regeling kansspelen op afstand. De wet definieert een kansspel op afstand als een gelegenheid in de zin van artikel 1, eerste lid, onder a, die met elektronische communicatiemiddelen wordt gegeven en waaraan zonder fysiek contact met de aanbieder wordt deelgenomen.
Vanaf 1 april 2021 kon de Kansspelautoriteit vergunningaanvragen voor online kansspelen in behandeling nemen, en vergunninghouders mochten vanaf 1 oktober 2021 op de Nederlandse markt aanbieden. Met diezelfde wijziging kreeg de toezichthouder ruimere handhavingsbevoegdheden en werd het preventiebeleid tegen kansspelverslaving gemoderniseerd, waaronder de verplichting voor vergunninghouders om spelers te toetsen aan het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen (Cruks).
De korte versie: de Wok is het huis, de Wet koa is de verbouwing.
Waar spelers de Wok in de praktijk tegenkomen
Een speler leest de Wok zelden, maar ziet de gevolgen ervan op elke vergunde site: de vermelding van een vergunning van de Kansspelautoriteit, de Cruks-controle bij registratie en de verplichte speellimieten. Al die elementen bestaan omdat de Wok en de daarop gebaseerde besluiten ze aan vergunninghouders opleggen.
Een buitenlandse vergunning, bijvoorbeeld uit Malta of Curaçao, is in de zin van de Wok geen vergunning om in Nederland aan te bieden. Een aanbieder die zich met zo’n vergunning op Nederlandse spelers richt, valt buiten het toezicht van de Kansspelautoriteit, en daarmee ontbreken ook de Nederlandse klachtroute en de Cruks-koppeling. Wat ik lezers steeds weer voorhoud: een licentie elders beschermt hier niet even goed, hoe officieel het logo in de footer er ook uitziet.
Het verwante begrip kansspelbelasting staat in een andere wet, de Wet op de kansspelbelasting, al werd die in 2019 in dezelfde wijziging aangepast. Volgens de Belastingdienst is het tarief vanaf 1 januari 2026 37,80%. Bij een aanbieder met een vergunning van de Kansspelautoriteit draagt de aanbieder die belasting af, zodat de speler daar zelf geen aangifte voor doet.
Wie de Wok aanhaalt, doet er goed aan steeds het artikel te noemen en de geldende wettekst op wetten.overheid.nl te raadplegen, want de wet is sinds 1964 vele malen gewijzigd.
