Cliëntenonderzoek (Wwft)
Cliëntenonderzoek is het onderzoek naar de identiteit en het witwasrisico van een speler dat een kansspelaanbieder op grond van artikel 3 van de Wwft moet uitvoeren. Die wet, de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, geldt voor speelcasino’s en voor online aanbieders met een vergunning van de Kansspelautoriteit (Ksa). Omdat de Ksa elke inschrijving als een zakelijke relatie beschouwt, is het onderzoek voor die aanbieders nooit optioneel.
Wat de Wwft bij cliëntenonderzoek voorschrijft
De Wwft bouwt het onderzoek op uit opeenvolgende stappen. Eerst identificeert de aanbieder de speler en verifieert hij die identiteit (artikel 3, tweede lid, onderdeel a), waarna hij een risicoprofiel toekent (artikel 3, achtste lid). Zolang het account bestaat, loopt daarnaast een voortdurende controle op de relatie en de transacties (artikel 3, tweede lid, onderdeel d).
Volgens artikel 4, eerste lid, moet de verificatie rond zijn voordat de zakelijke relatie begint, dus voordat er ook maar één inzet wordt geplaatst.
Hoe diep het onderzoek gaat, hangt af van dat risicoprofiel en verschilt daardoor per speler en per aanbieder. Een standaardonderzoek bestaat volgens de leidraad Wwft van de Ksa minimaal uit identiteitsverificatie en een risicoprofiel, zodat de meeste nieuwe spelers als laag risico beginnen. Verandert het speel- of stortingsgedrag, dan kan verscherpt onderzoek op grond van artikel 8 volgen, bijvoorbeeld naar de bron van middelen of bij politiek prominente personen. Een vaste drempel daarvoor kent de wet niet: de leidraad noemt een netto storting van meer dan 2.500 euro binnen dertig dagen als voorbeeld van een signaal, niet als grens.
Waar de speler het onderzoek tegenkomt
De speler merkt het cliëntenonderzoek vooral tijdens de inschrijving. Online gaat het meestal om een geüpload identiteitsbewijs dat met gezichtsherkenning en liveness detection aan de speler wordt gekoppeld.
Voor spelers met een BSN accepteert de Ksa een alternatieve route: de Cruks-code die de aanbieder na de registercontrole ontvangt, gecombineerd met de controle dat de tenaamstelling van de tegenrekening klopt, vaak via een overboeking van één cent. De toezichthouder schrijft zelf dat dit strikt genomen geen verificatie van identiteit is, maar noemt het in de huidige leidraad voldoende.
Later in de relatie kan de aanbieder om bewijs vragen van de herkomst van het geld waarmee wordt gespeeld.
Waarmee cliëntenonderzoek vaak wordt verward
KYC is in de branche het gangbare woord voor hetzelfde idee, maar alleen het Wwft-begrip cliëntenonderzoek heeft in Nederland een wettelijke inhoud en een toezichthouder.
De Cruks-controle is een aparte plicht uit artikel 31k van de Wet op de kansspelen: een aanbieder mag een speler pas inschrijven als vaststaat dat die niet in het uitsluitingsregister staat. Ook de meldplicht staat los van het onderzoek. Een ongebruikelijke transactie, zoals een girale betaling van 15.000 euro of meer, meldt de aanbieder bij FIU-Nederland, en daarover mag hij de speler niets vertellen, omdat op die melding een geheimhoudingsplicht rust.
Wie speelt bij een site zonder Ksa-vergunning, valt buiten dit kader, want de leidraad geldt alleen voor speelcasino’s en vergunninghouders voor kansspelen op afstand.
