Matchfixing

Omdat matchfixing niet als zelfstandig strafbaar feit in het Wetboek van Strafrecht staat, moet het Openbaar Ministerie een zaak onderbrengen bij bestaande bepalingen. NOC*NSF noemt daarbij oplichting (artikel 326 Sr), niet-ambtelijke omkoping (artikel 328ter Sr), dwang (artikel 284 Sr) en opzettelijk witwassen (artikel 420bis Sr).

Of dat volstaat, is in de Tweede Kamer meermaals besproken. Op 2 december 2021 dienden Mirjam Bikker en Jeanet van der Laan een motie in om matchfixing via een wetswijziging apart strafbaar te stellen, en die motie werd unaniem aangenomen. Onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen concludeerde daarna dat niet-ambtelijke omkoping de meest logische route is, maar dat het begrip ‘lasthebber’ in artikel 328ter Sr onduidelijk blijft bij sporters die formeel zelfstandig werken. Het ministerie van Justitie en Veiligheid koos in juni 2025 voor een nadere invulling van dat begrip, uitdrukkelijk zonder wetswijzigingstraject.

Tegen een aparte strafbepaling werd in 2025 dus bewust gekozen.

In dezelfde maand meldde het Functioneel Parket aan De Telegraaf dat het OM stopt met het actief opsporen van matchfixing en alleen nog op binnenkomende signalen reageert, met als reden dat er in twaalf jaar slechts twee strafzaken waren. Naast het strafrecht loopt het tuchtrecht van de sportbonden, waar de tuchtcommissies of het Instituut Sportrechtspraak sancties opleggen.

Voor aanbieders met een vergunning van de Kansspelautoriteit (Ksa) is de aanpak concreter dan in het strafrecht. Artikel 4.8 van het Besluit kansspelen op afstand verplicht een vergunninghouder die weddenschappen organiseert tot een doeltreffend beleid voor de integriteit van de betrokken wedstrijden, inclusief een systeem dat ongebruikelijke wedpatronen kan herkennen.

Analyse, melding en verboden markten

De risicoanalyse loopt voor, tijdens en na een weddenschap. Wijst die op een verhoogd risico van manipulatie, dan meldt de vergunninghouder dat op grond van artikel 4.8, vierde lid, aan de Ksa, de wedstrijdorganisator en de sportorganisator. Bij de Ksa komen die signalen binnen bij de Sports Betting Intelligence Unit (SBIU). Ongebruikelijke transacties gaan daarnaast onder de Wwft naar FIU-Nederland, waarna een geheimhoudingsplicht geldt die het doorgeven van persoonsgegevens aan sportbonden uitsluit.

Artikel 4.9 gaat een stap verder. Blijkt uit de analyse een onaanvaardbaar hoog risico op manipulatie, dan mag op die wedstrijd geen weddenschap worden aangeboden, en het tweede lid sluit bovendien bepaalde wedstrijdvormen en spelmomenten uit, waaronder eenvoudig te manipuleren en negatieve spelmomenten. Volgens de toelichting bij de Regeling kansspelen op afstand hoeven wedstrijden op de zogeheten witte lijst niet per wedstrijd vooraf te worden geanalyseerd; voor alle andere wedstrijden is die voorafgaande analyse het uitgangspunt.

Het aantal SBIU-meldingen van vergunninghouders daalde van 40 in 2022 naar 6 in 2023, waarna de Ksa aanbieders uitdrukkelijk op hun meldplicht heeft gewezen.

Spotfixing is een vorm van matchfixing waarbij niet de uitslag wordt gemanipuleerd, maar één afzonderlijk spelmoment waarop een losse markt bestaat, zoals een gele kaart of een ingooi. Dat verklaart waarom artikel 4.9 van het Besluit kansspelen op afstand weddenschappen op eenvoudig te manipuleren spelmomenten uitsluit.

Holland Casino maakt een ander onderscheid. Het voorkomen van fraude rond de weddenschap zelf, ‘fixing the bet’, noemt het een taak van de kansspelaanbieder en uitdrukkelijk iets anders dan het voorkomen van manipulatie van de wedstrijd, ‘fixing the match’. Wedden op een eigen wedstrijd valt vaak onder hetzelfde dossier, al is daarvoor geen manipulatie nodig: de sportbonden verbieden het via hun tuchtreglementen.

Waar de speler het tegenkomt

Een gewone speler merkt matchfixing vooral indirect, aan een markt die niet wordt aangeboden of aan een weddenschap die achteraf ongeldig wordt verklaard. Hoe een aanbieder met zo’n geannuleerde inzet omgaat, verschilt per aanbieder en staat in de algemene voorwaarden; een wettelijke standaard voor de afwikkeling hebben we in het Besluit niet gevonden.

Een buitenlandse vergunning beschermt hier niet even goed.

De verplichtingen uit de artikelen 4.8 en 4.9 gelden voor Ksa-vergunninghouders, en een aanbieder zonder Ksa-vergunning valt buiten de meldstructuur van de SBIU waarop de Nederlandse aanpak steunt.