Reclame Code Commissie (RCC)
De Reclame Code Commissie (RCC) is het onafhankelijke klachtenorgaan van de Stichting Reclame Code dat beoordeelt of een reclame-uiting in strijd is met de Nederlandse Reclame Code, inclusief de bijzondere codes voor kansspelen. Iedereen kan er een klacht indienen, voor consumenten kosteloos. Wordt de klacht gegrond verklaard, dan volgt een aanbeveling aan de adverteerder om niet langer op die manier reclame te maken. Tegen een uitspraak staat beroep open bij het College van Beroep.
Welke regels de Reclame Code Commissie toetst
De commissie toetst aan de Nederlandse Reclame Code, een stelsel van zelfregulering dat de reclamebranche zelf heeft opgesteld en dat onder de Stichting Reclame Code valt. Onder dat algemene deel hangen bijzondere codes, waaronder de Reclamecode Online Kansspelen (ROK), die de Stichting Reclame Code op 15 december 2021 publiceerde en die per 1 juli 2023 in herziene vorm in werking trad.
De ROK geldt voor reclame van vergunde online kansspelaanbieders voor zover die mede op Nederland is gericht. Reclame moet volgens die code terughoudend zijn, gericht op verantwoorde deelname en consumenten wegleiden van illegaal aanbod.
Daarnaast bestaat een aparte code voor kansspelen van vergunninghouders onder de Wet op de kansspelen, zoals loterijen.
In uitspraken komt een vast patroon terug: de commissie keurt reclame af die suggereert dat deelname leidt tot sociale acceptatie of geluk, en kijkt bij acties naar de vraag of het vertrouwen van de consument in reclame wordt geschaad. Een voorbeeld uit het jaarverslag over 2024 is de Spin to Win-actie van One Casino, die offline moest. In een andere zaak wees de RCC de klacht van een bij Cruks ingeschreven speler over een reclame-e-mail van Holland Casino Online af, al werd het bedrijf er wel op gewezen dat elke reclame-e-mail een uitschrijflink hoort te bevatten.
Zo verloopt een klacht bij de RCC
Een klacht gaat via het online klachtenformulier op reclamecode.nl of per post, en moet gemotiveerd zijn, waar mogelijk met documentatie zoals een schermafbeelding van de uiting. Anoniem klagen is niet mogelijk, en het secretariaat controleert eerst of naam en adres kloppen.
Is de klacht ontvankelijk, dan krijgt de adverteerder 14 dagen om verweer te voeren. Daarna kan een zitting volgen waar beide partijen hun standpunt mondeling toelichten; bij een spoedeisende klacht kan de voorzitter bepalen dat de behandeling binnen 14 dagen plaatsvindt.
De voorzitter kan in bepaalde gevallen zelf beslissen, en tegen zo’n beslissing staat bezwaar open bij de voltallige commissie. Wie bij de voltallige commissie in het ongelijk wordt gesteld, kan binnen 14 dagen na dagtekening in beroep bij het College van Beroep, in een spoedprocedure binnen 7 dagen. Zonder beroep is de uitspraak na 14 dagen definitief.
Consumenten en maatschappelijke organisaties betalen niets; van bedrijven wordt in beginsel een bijdrage van € 1.000 verlangd.
RCC is geen toezichthouder zoals de Ksa
De meest gemaakte vergissing is de RCC te zien als overheidstoezicht. Uitspraken van de RCC en het College van Beroep zijn juridisch niet bindend, en de commissie legt geen boetes op; het zwaarste middel is een aanbeveling, soms openbaar gemaakt via een persbericht aan de media.
Dat het systeem toch werkt, komt doordat aanbieders en hun brancheorganisaties zich eraan committeren. Kansspelbrancheorganisatie VAN schrijft bijvoorbeeld dat haar leden gevolg geven aan uitspraken van de RCC en het College van Beroep.
De Kansspelautoriteit is een ander verhaal: dat is de toezichthouder die vergunningen verleent onder de Wet kansspelen op afstand en kan handhaven met boetes, ook op reclame die in strijd is met de wettelijke regels. Een klacht bij de RCC vervangt dus geen melding bij de Ksa, en een afgewezen klacht betekent niet dat een uiting wettelijk in orde is. Voor reclame van aanbieders zonder Nederlandse vergunning heeft de ROK bovendien weinig betekenis, omdat die code is geschreven voor vergunde aanbieders; een buitenlandse vergunning biedt hier niet dezelfde bescherming.
Kortom: de RCC beoordeelt reclame, de Ksa handhaaft de wet.
