Rolmodellenverbod bij kansspelreclame

De Regeling werkt met een open definitie: onder rolmodellen vallen in ieder geval personen die publieke bekendheid genieten en personen met wie anderen zich willen identificeren of associëren. Daarna volgt een opsomming van groepen die zonder discussie onder het verbod vallen, ook als hun bekendheid uit het verleden stamt.

Genoemd worden onder meer beroepssporters en sporttrainers, acteurs, presentatoren en zangers, modellen en modeontwerpers, politici, en frequente deelnemers aan kansspelen met een publiek zichtbare rol, wat pokerspelers en streamers raakt. Daarnaast telt iedereen mee die zichtbaar een ambt of beroep vervult of uitbeeldt waarvan een maatschappelijke voorbeeldfunctie uitgaat, dus ook een acteur in de rol van arts of agent.

Wat de lijst uitdrukkelijk afdekt, is de oud-profvoetballer die na zijn carrière nog steeds herkend wordt, want ‘in het heden of het verleden’ staat letterlijk in de tekst.

Influencers vallen er volgens de Ksa eveneens onder. Een medewerker van de toezichthouder zei over streamers dat iemand die interessant wordt als promotor van een merk daarmee feitelijk een rolmodel is, ook als zijn publiek niet uit jongvolwassenen bestaat. Het gaat dus om de functie in de reclame, niet om een bepaalde mate van beroemdheid.

Het doel is de bescherming van kwetsbare groepen, met name minderjarigen, jongvolwassenen en risico- en probleemspelers, die gevoeliger zijn voor reclame waarin een bekend gezicht gokken normaal of aantrekkelijk laat lijken.

Het verbod geldt voor risicovolle kansspelen, waaronder de online kansspelen waarvoor de Ksa een vergunning op grond van de Wet kansspelen op afstand verleent. Voor minder risicovolle spelen, zoals loterijen, blijft inzet van een rolmodel mogelijk onder voorwaarden: de aanbieder moet eerst onderzoeken welk bereik die persoon heeft onder minderjarigen en jongvolwassenen. Blijkt het rolmodel juist voor die groep aantrekkelijk, dan valt de inzet alsnog af.

Verschil met het verbod op ongerichte reclame

Het rolmodellenverbod wordt vaak verward met het latere verbod op ongerichte reclame uit artikel 2ab van het Besluit werving, reclame en verslavingspreventie kansspelen, dat op 1 juli 2023 in werking trad. Dat artikel regelt via welke kanalen online aanbieders mogen adverteren, zoals televisie, radio, gedrukte media en de openbare ruimte. Het rolmodellenverbod regelt wie er in de reclame mag verschijnen, ongeacht het kanaal. Een gerichte online advertentie die onder artikel 2ab is toegestaan, wordt dus alsnog onrechtmatig zodra er een bekende sporter in staat.

Beide regels gelden naast elkaar.

De Ksa heeft het verbod in meerdere zaken toegepast, met uiteenlopende maatregelen. In mei 2024 kregen twee niet bij naam genoemde vergunninghouders een waarschuwing: de ene liet spelers kans maken op een shirt van een bekende Eredivisievoetballer, de andere gebruikte afbeeldingen van een bekende acteur.

Zwaarder viel de zaak rond JACK’S Racing Day 2023, waarin bekende Nederlanders petjes met het logo van Jacks droegen en foto’s daarvan op de site en sociale media verschenen. De Ksa legde JOI Gaming Limited, de eigenaar van Jacks.nl, daarvoor een boete op van € 400.000, naast een last onder dwangsom om de publicaties te laten verwijderen. De bekendmaking van dat besluit werd een jaar uitgesteld door een procedure om een voorlopige voorziening.

In november 2025 sprak de Ksa 711 B.V. aan op de inzet van een influencer, waarbij alle uitingen waarin die influencer het merk promootte, ook in video’s, verwijderd moesten worden.

Voor spelers is het praktische gevolg eenvoudig. Een gokreclame met een bekend gezicht, of een actie waarbij een gesigneerd shirt de prijs is, wijst op een overtreding wanneer de aanbieder een Ksa-vergunning heeft. Bij aanbieders zonder Ksa-vergunning speelt de vraag niet eens, omdat die in Nederland helemaal niet mogen adverteren; een buitenlandse licentie verandert daar niets aan. Wie zo’n uiting tegenkomt, kan die bij de Ksa melden.